بر اساس آمار منتشر شده از بخش تحقیقی آواتودی، از سال ۲۰۱۲ تا اکتبر ۲۰۲۵ حداقل ۲۵۷۴ کولبر در استانها کوردستان ایران، از جمله ارومیه، سنندج و کرمانشاه ایران کشته یا زخمی شدهاند. از این تعداد، ۶۵۶ نفر جان خود را از دست دادهاند و ۱۹۱۸ نفر نیز زخمی شدهاند.
این دادهها نشان میدهد که از اوایل دهه ۲۰۱۰، روند قربانیشدن کولبران بهطور پیوسته در حال افزایش بوده است و در سالهای پایانی این دوره، بهویژه بین ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴، شمار تلفات به بالاترین سطح خود رسیده است.
این آمار عمق بحران انسانی کولبری را آشکار میکند؛ پدیدهای که بهجای کاهش، به دلیل فقر ساختاری، بیکاری گسترده و سرکوب شدید در مناطق کوردنشین، هر سال قربانیان بیشتری میگیرد.
استانهای کوردستان ایران سالهاست که از توسعهیافتگی ملی عقب نگه داشته شدهاند؛ گزارشهای توسعه منطقهای و دادههای نهادهایی مانند مرکز پژوهشهای مجلس، نشان میدهد که این مناطق با نرخ بالای بیکاری، کمبود زیرساختهای صنعتی، فقدان سرمایهگذاری دولتی و تبعیض ساختاری مواجهاند.
کارشناسان معتقدند که سیاست امنیتیکردن استانهای کوردستان باعث شده بهجای توسعه اقتصادی و ایجاد فرصتهای شغلی، تمرکز حکومت بر کنترل و سرکوب سیاسی و فرهنگی باشد.
همچنین سازمانهای حقوق بشری بارهای اعلام کردەاند که اقلیتهای ملی مانند کوردها با محدودیت در زبان مادری، مشارکت سیاسی، و دسترسی به منابع اقتصادی مواجهاند و این وضعیت چرخهای از فقر، مهاجرت اجباری، کولبری و نارضایتی اجتماعی ایجاد کرده است.
به باور تحلیلگران، حذف آگاهانه این مناطق از برنامههای توسعه و بودجهریزی ملی و برچسبزدن امنیتی به مطالبات مدنی، از دلایل اصلی تداوم عقبماندگی و فقر در استانهای کوردزبان است.
