بازارهای مالی ایران روز سەشنبه هشتم مهرماه، وارد مرحلهای بیسابقه از بحران شدند. هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید و بهای سکه طلا به ۱۱۴ میلیون تومان نزدیک شد؛ رقمی که فشار بیسابقهای بر معیشت مردم وارد میکند.
از سوی دیگر، نرخ دلار در بازار آزاد تهران به آستانه ۱۱۵ هزار تومان رسیده است؛ رکوردی که به معنای سقوط آزاد ارزش پول ملی و نشانهای آشکار از ناکارآمدی کامل سیاستهای اقتصادی جمهوری اسلامی است.
بازگشت مکانیسم ماشه و بازاعمال تحریمها تأثیر شدیدی بر بازار ارز و طلا گذاشته است. در هفتههای اخیر، بازار ارز شاهد سقوط سریع ارزش ریال بوده است و تقاضا برای داراییهای امن مثل طلا افزایش پیدا کرده است.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که بازگشت تحریمها عملاً نشاندهنده ناتوانی سیاستگذاران در مقابله با شوکهای بینالمللی است. بازاعمال تحریمهای سازمان ملل به معنای بسته شدن راههای دور زدن تحریم، محدود شدن واردات کالاها، افزایش تورم و فشار مضاعف بر قدرت خرید مردم خواهد بود.
کارشناسان میگویند بازگشت تحریمها در قالب مکانیسم ماشه نهتنها کانالهای رسمی مبادله ارز ایران را مسدود کرده، بلکه فشار روانی شدیدی بر بازار وارد کرده است. فعالان اقتصادی پیشبینی میکنند که با انسداد دسترسی ایران به سیستمهای بانکی بینالمللی، هزینه واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه بیشتر خواهد شد و همین امر به افزایش نرخ ارز و صعود دوبارۀ قیمت طلا در بازار داخلی منجر میشود.
به باور تحلیلگران، سیاستگذاران ایران ابزار مؤثری برای مهار بحران ندارند؛ تزریق مقطعی ارز به بازار یا عرضه اوراق طلا تنها مُسکن کوتاهمدت است. واقعیت این است که تا زمانی که تحریمهای بینالمللی دوباره برقرار باشند، اقتصاد ایران در برابر شوکهای خارجی بیدفاع خواهد ماند و بیثباتی بازار ارز و طلا ادامه خواهد داشت.
