دادههای بانک توسعه اوراسیا نشان میدهد چین از روسیه پیشی گرفته و به بزرگترین سرمایهگذار مستقیم خارجی در آسیای مرکزی تبدیل شده است؛ منطقهای سرشار از منابع طبیعی که سالها در حوزهٔ نفوذ مسکو قرار داشت، اما اکنون بیش از پیش به کانون توجه پکن تبدیل شده است.
بانک توسعهٔ اوراسیا در گزارشی که در ماه دسامبر منتشر کرد، اعلام کرد مجموع سرمایهگذاری مستقیم چین در آسیای مرکزی طی ۱۰ سال گذشته تا سال ۲۰۲۵ از ۳۵ میلیارد دلار فراتر رفته است. این بانک که در سال ۲۰۰۶ از سوی روسیه و قزاقستان تأسیس شد، با هدف گسترش تجارت و همگرایی اقتصادی میان هفت جمهوری سابق شوروی فعالیت میکند.
در مقابل، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در نشست منطقهای ماه اکتبر گفت مجموع سرمایهگذاری مستقیم روسیه در آسیای مرکزی حدود ۲۰ میلیارد دلار است؛ رقمی که خود او آن را «نسبتاً ناچیز» توصیف کرد.
سرمایهگذاری روسیه در آسیای مرکزی از سال ۲۰۲۲ به این سو کاهش یافته است. این کاهش سرمایهگذاری به هزینههای اقتصادی تهاجم نظامی این کشور به اوکراین و تحریمهای غرب پس از آن نسبت داده میشود. اما در همین دوره، چین حضور اقتصادی خود را در منطقه گسترش داده است.
چین، بزرگترین واردکنندهٔ انرژی جهان، سرمایهگذاریهای گستردهای در بخش نفت و گاز آسیای مرکزی انجام داده و همزمان سرمایهگذاری خود را در حوزهٔ انرژیهای پاک، فرآوری مواد معدنی و زیرساختهای ترانزیتی افزایش داده است.
قزاقستان و ازبکستان، دو اقتصاد بزرگ آسیای مرکزی، همراه با ترکمنستان که سرشار از منابع انرژی است، بیشترین سهم را از سرمایهگذاریهای چین دریافت کردهاند. بر اساس دادههای بانک توسعهٔ اوراسیا، این سه کشور حدود ۹۰ درصد کل سرمایهگذاری چین در منطقه را جذب کردهاند.
از بزرگترین پروژههای پکن میتوان به سرمایهگذاری ۹.۴ میلیارد دلاری شرکت دولتی «شرکت ملی نفت چین» در توسعهٔ میدان نفتی بگتیارلیک در ترکمنستان اشاره کرد.
